Kule ord (92): guttajazzing

Desse to podkastarane driv, ifølgje ein
kvinneleg kommentator i avisa Vårt Land,
med "guttajazzing".

Heller ikkje eg hadde høyrt om "guttajazzing" før ein kommentator i avisa Vårt Land kritiserte to frikyrkjepastorar og podkastarar, og avslutta det heile med å karakterisera podkastane deira om Den norske kyrkja som "god gammeldags kristenkonservativ guttajazzing".

Heldigvis kan Språkrådet gje hjelp. Det er i det heile mykje fint som kan seiast om dette Språkrådet, berre så det er nemnt, m.a. svarar dei både raskt og opplysande på språkspørsmål som mannen i gata sender dei på e-post. Eg reknar med dei svarar nett like kjapt og venleg om det er kvinna i gata som spør. 

Men tilbake til «guttajazzinga». Språkrådet skriv at det "handler om å slappe av og prate om løst og fast med (...) folk i den kameratkretsen som man kaller "gutta", gjerne over en eller flere øl": 

Jazzing er i utgangspunktet avslappet, men det gjelder neppe hvis det er såkalt guttastemning i rommet. Det er mulig at sammensetningen guttajazzing skal peke mot guttastemning. 

Når folk omtaler fenomenet guttajazzing kritisk, mener de gjerne at det prates ‘piss’, men vi vet heller ikke om det er noen direkte sammenheng med substantivet jazz i samme betydning. 

I 2016 ble denne formuleringen kåret til en av årets verste bortforklaringer av drøye, mannssjåvinistiske ytringer: «Jeg satt i min egen boble, hadde drukket tre pils og jazzet med gutta». Etter dette har nok uttrykket jazze med gutta oftere blitt brukt med et negativt fortegn, i alle fall i mediene. 

Så langt Språkrådet, og takk til dei. Ein annan kommentator trekkjer ein parallell frå "guttajazzing" til "problematisk garderobesnakk", og det er gjerne ikkje ei dum tolking. I alle fall kan vi slå fast vi snakkar om eit tydeleg kjønna uttrykk, der den kvinnelege kommentatoren brukar det som karakteristikk av to podpastorar av hankjønn. Det må jo vera lov. Men dei som brukar kjønna språk på denne måte, må sjølvsagt òg tola å få det i retur med motsett forteikn. Det  skal vera like reglar for Loke som for Tor.

Kule ord (88): ei dreva

Ei kvinne med tak i, kanskje ei god dreva? "Kvinne som 
spinn" er teikna av Geertruydt Roghman
(foto: Nasjonalmuseet/Andreas Harvik)

• 
  

Ei dreva er ei kvinne med fart og tiltak i. Ei som får gjort noko der andre gjerne berre står og ser på. Ordet har eg frå far min, som er nær nitti år gammal og kjem frå Fedje i Nordhordland.

Eg har ikkje funne ordet som substantiv i denne meininga i ordbøkene. 

På striledialekt heiter det altså ei dreva (og den drevo): "Ho var riktig ei dreva". Kor utbreidd har dette ordet vore? Kven veit. Men eg har testa ut litt på Facebook-sida Strilamål, som i skrivande stund har litt over titusen medlemar, og der er det ikkje så mange som ser ut til å kjenna til ei dreva som substantiv brukt om eit drivande kvinnfolk.

Stort meir veit eg ikkje om ordet.

Kule ord (85): straming

John Lyng, seinare statsminister, må
ha vore ein straming (foto: Alf Schrøder)

Ein flott, stilig, staseleg kar. Kva ville mor vi, som er fødd midt på 1930-talet, ha kalla ein slik? Ein straming. Nynorskordboka har med "stram" i tydinga stillig og flott. Norsk Ordbok har òg med forma stramming, rett nok skriven med dobbelkonsonant. 

Mor mi sa gjerne at "han var ein straming" (lang a-lyd). Då var nok den omtala litt ekstra flott å sjå på, og slett ikkje prega av slapp og dvask haldning. Eg har aldri høyrt straming brukt om kvinner på tilsvarande måte. Det er eit mannsord, om eg får lov.

Noko ungdomsord er det i alle fall ikkje. Det finst vel ikkje eit ungt menneske i dag som ville komplimentera nokon med at han er ein straming. Vi snakkar ikkje nett Urban Dictionary her. Heller Landsens Ordbok den-gong-då, om noko slikt hadde funnest. 

Kule ord (80): førstedame og førstemann

Hillary Clinton, førstedame
h.v. (foto: White House
Photograph Office,
Barbara Kinney)

Det er finurleg og interessant med kjønna språk, og det har mange sider. Ta berre dei to orda førstedame og førstemann. I utgangspunkte kunne jo dette ha vore kjønnsspesifikke variantar av eit ord med same innhald - slik som "forkvinne" og "formann", som forresten begge stort sett opptrer som "leiar" i våre dagar. Slik er det likevel ikkje.

Førstedame og førstemann har fått heilt ulik meining. Førstedama er kona til ein statsleiar, og då helst i eit land med eit anna styresett enn monarki (vi kallar vanlegvis ikkje Sonja for førstedame, ho er dronning). Førstemannen er derimot den som gjer noko først, den som er den fremste eller som vinn i ein konkurranse. Førstemannen bryt målsnora, førstedama trekkjer i trådane. 

Kule ord (54): mann deg opp

David mot Goliat, den ultimate

mann-deg-opp-forteljinga? Vesle, ukjende

David tok mot til seg og gjekk overmakta

i møte, sjølv om dei andre krigarane

hadde mist motet.

(teikning av Rembrandt, www.rijksmuseum.nl,

henta frå Wikimedia Commons) 

Dette uttrykket er litt i hardt vêr for tida, i alle fall i Storbritannia. Uttrykket "man up" på engelsk tyder det same som "mann deg opp" på norsk. For litt sidan konfronterte ein av kandidatane til leiarvervet i det konservative partiet, og dermed statsministerposten, sjølve storfavoritten med dette uttrykket: Jeremy Hunt bad Boris Johnson om å manna seg opp og stilla til debatt med dei andre kandidatane. Boris, han med håret og husbråket, hadde nemleg sine eigne tankar om kva for debattar han ville stilla opp til.

Dette har falle BBC tungt for brystet. For å manna seg opp er å vera tøff og modig i ein vanskeleg situasjon, og er det ikkje diskriminerande å knytta slike beundringsverdige eigenskapar til menn? BBC har laga ein artikkel der tre av dei fire som slepp til, kritiserer bruken av uttrykket i til dels skarpe ordelag. Den personlege favoritten min her er Michael Conroy i organisasjonen Men At Work (ei ny minoritetsgruppe?) som seier: "Today, tomorrow and the day after, I'll be talking to young men about how phrases like 'man up' are harmful and asking them what they think about it." Rekkjefølgja i det ein seier er stundom veldig interessant.

Sjølv synest eg dette er eit flott uttrykk. Ikkje fordi kvinner ikkje er modige, for det er dei sjølvsagt, og kanskje like ofte som menn. Heller ikkje fordi menn alltid skal barska seg opp, og aldri få gråta mot ei skulder. Men uttrykket er vakkert nettopp fordi det knyter maskulinitet til noko positivt. For å vera mann er ingen ting å skamma seg over, tvert imot. Og kvifor skal ikkje det mandige kunna koplast til verdiar som mot og djervskap? Menn får her ei oppmoding om å la mot følgja styrke. Vis ansvar, våg å ta støyten. Styrke treng mot og integritet som følgjesveinar. Mann deg opp.

Kule ord (52): pyntemusklar

Pyntemusklar eller bruksmusklar, det er spørsmålet.

(Foto: Spc. Christopher Wellner, frå Wikimedia Commons)

Dette ordet finst der ute på den store verdsveven, det er berre å spørja Google. Finn Schjøll er ein av dei som har brukt det:

– Menn fokuserer kun på det utvendige, vi går på treningsstudio, og det vi oppnår er pyntemuskler, sier Schjøll.

No meiner eg dette er ein karikatur av mannen og korleis mannen tenkjer. Det snedige med karikaturar er jo at dei generaliserer på ein måte som får tydeleg fram eit poeng, men på ein unyansert og kanskje urettferdig måte. Nok om det. "Pyntemuskel" er eit bra ord uansett. Ikkje noko vondt sagt om verken treningsstudio eller det å byggja musklar. Slik eg forstår ordet pyntemusklar handlar det om å byggja (eller blåsa) opp musklar som skal visast fram heller enn å brukast. Det er alså først og fremst intensjonen som gjer musklane til "pyntemusklar".

Då er det sjølvsagt noko heilt anna med bruksmusklar. Det er vi for.

Kule ord (51): krenkekrøll

Krenkekrøll ved Københavns universitet.

(foto: xiquinhosilv,Wikimedia Commons)

Eit ord for vår tid, dette her. Eg kan ikkje hugsa å ha sett det før det dukka opp i UiB-avisa På Høyden for eit par dagar sidan. Den nettbaserte avisa fortel at Københavns Universitet ei tid tilbake innførte såkalla nulltoleranse for krenkingar. Men så viser det seg at denne iveren etter å skåna oss alle for krenkingar får ein del ugreie konsekvensar. "Blant annet har ansatte gitt uttrykk for at reglementet kan true ytringsfriheten, rettsikkerheten og den akademiske friheten på universitetet," skriv På Høyden.

No er det sjølvsagt folk som har svært god grunn til å føla seg trakka på, og dei skal vi lytta til. Problemet i vår tid er at dette har gått over stokk og stein. Det har festa seg ei forestilling om at dersom nokon føler seg krenka, er dei blitt krenka, og at det er samfunnet sitt ansvar å hindra at slike situasjonar oppstår. Individet sin rett til å ikkje føla seg krenka kjem raskt i konflikt med andre sine grunnleggjande rettar til å ytra seg og ta vare på eigen kulturarv. Då blir det lett krenkekrøll, dvs. forviklingar, tøys og problem. I samfunnet vårt ser dessutan statusen som krenka ut til å ha blitt eit slags priviligeium, der visse grupper har større rett til å kjenna seg krenka enn andre. Og som konsekvens får dei tildelt større makt til å styra over andre sitt språk og andre sine liv.

Døma som blir nemnt i artikkelen om Københavns Universitet er talande: Tre studentar klaga på utkledingstema som "mexicanar" og "indianar" ved ein semesteropningsfest på jusstudiet. Prodekanen ved fakultetet kravde at aktivitetane skulle stoggast. I ei anna sak var det ein undervisar med ikkje-dansk etnisk bakgrunn som kjende seg kreka av at songen "Den danske sang er en ung blond pige" frå Højskolesangbogen vart sungen på eit møte ved Handelshøjskolen i København. Det vart bestemt at songen ikkje skulle brukast på liknande samlingar i framtida. Og så var det ein undervisar i biologi som fekk vita at ein av studentane opplevde undervisninga som upassande fordi det vart vist statistikk der personar er fordelte etter kjønn. Argumentet til studenten var at ikkje alle føler seg som mann eller kvinne.

Så står det berre att å ønskja universitetet i København lukke til med å laga nye retningsliner. I tillegg kan vi kanskje håpa at universitetsfolk i København og allslags folk også andre stader legg av seg brelet og oppfører seg som vaksne menneske.

Kule ord (44): gubbe

Gubbe god som nokon (Th. Kittelsen, frå

Wikimedia Commons).

Nynorskordboka forklarar gubbe som ein "mann; gammal mann, kall; mektig eller vørdeleg mann; stor kar". Bokmålsordboka har ein temmeleg lik definisjon: "(gammel) mann, kall; mektig eller verdig mann". No er det likevel slik at ordbøkene ikkje alltid greier å følgja med tida dei heller, og slik meiner eg det er her. For i tillegg til denne tradisjonelle tydinga av ordet, blir gubbe no ofte brukt med ein meir negativ valør. Ein gubbe har noko litt gammaldags og bakstreversk over seg. Han er ein som gjerne tviheld på makta, men som samstundes er ein gårsdagens mann utan at han heilt har fått med seg at tida renn frå han. Ordet "gubbevelde" gjev ein peikepinn om kva som ligg i denne meir negative tydinga.

Forresten er det interessant å sjå at dei to ordbøkene har ein liknande mangel på andre sida av kjønnsskiljet. Ordet kjerring har ifølgje desse bøkene ei meir nøytral meining som kone eller gammal kvinne, i tillegg er det nemnt ei nedsetjande meining der kjerring blir brukt om ein mann. Så langt alt vel. Men underleg nok nemner ikkje dei to ordbøene det som i ganske mange år har vore ein vanleg bruk av ordet kjerring; ei heller sur, bisk og tverr kvinne. Store, gamle Norsk Ordbok, derimot, har med også denne tydinga.

Men tilbake til ordet gubbe. Ei som utan tvil har fått med seg den meir negativt ladde tydinga av ordet, er Likestillingsminister Linda Hofstad Helleland. I ein kommentar til eit facebook-innlegg frå Jon Helgheim (FrP) om kvinner, arbeidsliv og biologiske forskjellar seier Helleland, ifølgje Dagsavisen: "Jeg vet at noen gamle gubber fremdeles har sånne forstokkede holdninger, men at det skulle komme fra en ung mann på 36 år så jeg ikke komme." På den eine sida leverer statsråden her eit skuleeksempel på hersketeknikk og fordommar basert på kjønn og alder. På den andre sida bør det vera godt armslag i det offentlege ordskiftet, og då må vi tola hersketeknikkar og fordommar, sjølv om vi av og til kan mislika det som blir sagt og skrive. Ord kan møtast med ord. Kanskje til og med litt avdempa ord som byggjer konfliktnivået ned litt, og opnar for meir sakleg samtale. Dette siste greier forresten biologen Dag O. Hessen, som Dagsavisen trekkjer inn som eit slags sanningsvitne, på ein god måte. 

Kule ord (37): pissa

Det ser ut til å vera eit samanfall mellom tendensen til å gjera
sitt fornødne utanfor dette huset og det å brukar ordet "pissa".
(Foto: Guttorm Raknes, Wikimedia Commons)

Dei tre vossingane i fjernsynsprogrammet Eides språksjov har snakka om halvt unemnelege ting. Professoren av dei tre, Gunnstein Akselberg, har forklart at mannfolk snakkar om å "pissa" der damer seier "tissa". No kjenner eg ikkje til at det er gjort store vitskaplege granskingar av dette spørsmålet (kva er det folk brukar doktorgradane sine til, eigentleg), men eg trur professoren har mykje rett. Han blir òg støtta av ei uhøgtideleg gransking som Heidi Gilstad har gjort med svar frå 385 personar i ulike facebook-grupper for språkinteresserte. Av kvinnene i denne undersøkinga seier 85 prosent "tissa". Av mennene derimot brukar 67 prosent "pissa", 29 prosent "tissa" og resten tyr til andre ord. Det er vel eit uttrykk for at kvinnene er litt meir finslege i språkbruken sin på dette feltet, medan mange av oss andre ikkje har noko imot t-ordet, i og for seg, men det passar liksom berre ikkje for oss. Det blir litt i overkant femi å bruka det, det får vera grenser for kor mykje vi skal la oss oppdra. 

Apropos andre ord, så vart eg som liten lært opp til å bruka ordet "vanna" for å lata vatnet. Sjeldan eller aldri høyrer eg dette ordet brukt slik no, eg veit heller ikkje kor vanleg det var den gongen rundt 1970. Men eg lærte det altså av foreldre som aldri ville ha snakka om å "vanna" plenen. Plenen vart vatna. Men den byfine forma "vanna" vart altså valt om det å slå lens.

Men no skal eg ikkje plaga folk med meir griseprat. Eg er lei for det, men det måtte berre ut.

Kule ord (30): rotapurke

Utnamnet skjemmer ingen? (foto: Arve Kjell Uthaug)

- Eg e ei råtapurka. Nokolunde slik sa ho det, ei litt tilårskomen striledame eg snakka med her hin dagen. Ordet rotapurke finst ikkje berre i dialekten til nokre gamlingar på strilelandet. Norsk Ordbok har det med, og gjev ordet to forklaringar, som utfyller kvarandre: ei lat kvinne, og ei rotete og sjuskete kvinne.


No er ikkje kvinna eg snakka med, verken lat eller sjuskete. Men ho har nok ein god dose av det britane kallar self-deprecation, denne nedsnakkinga av seg sjølv som er eit viktig element i britisk humor og omgangstone. Det handlar ofte om å snakka ned seg sjølv og pakka det heile inn i humor. Eller, om ein vil, det handlar om humor pakka inn i nedsnakking av seg sjølv.


Nokon vil heilt sikkert oppfatta rotapurke som eit kjønnsdiskriminerande ord. Det kan ein meina, men slike ord har òg sin plass i språket. Det finst forresten mange bannord i ei standardordbok som Nynorskordboka. Berre sjekk sjølv. Korleis og om vi vil bruka desse orda, avgjer vi sjølve. Men den store spennvidda, inkludert dei orda vi ikkje likar, bør få vera der om vi skal kunna velja sjølve.

Kule ord (26): ho og han, og hen?

Adam og Eva (Foto: John Salmon, Wikimedia Commons)

Ho og han er flotte ord, dei minner oss om at vi er skapte til kvinne eller mann. Eit fantastisk påfunn, trass alle komplikasjonar. Men kva med ordet hen?

Ordet hen er blitt lansert både som eit kjønnsnøytralt og som eit kjønnsutviskande alternativ til pronomena ho og han.

Den kjønnsnøytrale varianten først. Tenk deg eit lærarrom der den eine læraren kjem bort og seier til den andre: "Det står ein elev og spør etter deg utanfor." Den andre svarar: "Be hen venta litt." Læraren har jo ikkje fått vita kva kjønn eleven har. Derfor har han (eller var det ho) brukt det kjønnsnøytrale pronomenet hen i svaret sitt. Det kan brukast om både kvinner og menn. No finst det sjølvsagt andre og langt meir innarbeidde måtar å svara på i ein slik situasjon. Vi har trass alt greidd oss fint utan hen i uminnelege tider. Men nokon ønskjer seg altså eit kjønnsnøytralt pronomen i eintal tredjeperson, som kan brukast om menneske. Pronomenet "det" er rimelegvis ikkje eit aktuelt alternativ her. "Be det venta litt" løyser ikkje det kanskje litt oppkonstruerte problemet på lærarrommet. 

Men hen kan òg vera eit kjønnsutviskande eller kjønnsunnvikande ord. Språkrådet kallar det kjønnsoverskridande, og gjev si lågmælte støtte til dei som vil at  "hen skal brukast kjønnsoverskridande og visa til personar som ikkje kjenner seg heilt som ein han eller ei ho."

Nokon kjenner seg marginaliserte av at vi deler menneska inn i to kjønn. Det er dumt at dei føler det slik, men biologien er likevel som han er. For mange kan det òg kjennast tungt å bli gammal. Aldringsprosessen er der likevel, og let seg ikkje forandra om vi sluttar å kalla menneske for unge og gamle. I USA tok Rachel Dolezal til å kalla seg svart, jamvel om ho var ei kvit kvinne fødd av to kvite foreldre. Argumentet hennar var at identiteten hennar ikkje baserte seg på nedarva rase. Identitet var for henne derimot ein subjektiv og flytande ting. Til hennar forsvar kan det seiast at både rase og hudfarge er flyktige ting, ein einaste endelaus skala av nyansar som glir over i kvarandre. Kjønn derimot er av dei mest eintydige, enkle og klare kategoriane vi har blant både menneske og såkalla høgareståande dyr.

NRK har ein interessant artikkel om ordet hen i dag. Og eg synest forfattaren Hanne Ørstavik gjev eit godt svar på spørsmålet om ho kunne skrive i eit hen-perspektiv.

"Nei, det er ikke aktuelt for meg å bruke hen. For meg er språket forbundet med verden på en forpliktende måte, og verden er kjønnet i han og hun. Å ikke forholde seg til det i språket er for meg løgnaktig og tildekkende,",seier Ørstavik og legg til:

"Det er tilsynelatende forenklende å bruke hen, men det er ikke enkelt å være i verden, og jeg vil heller at det kjønnede skal komme til uttrykk, ja, la det være som utfordring, konflikt og kamp, enn å late som det ikke finnes. Det finnes ikke noe 'tredje' kjønn."

Ord og kjønn

Ikkje alle ord er like stovereine
(Foto: LA2, Wikimedia Commons)

Visse ord blir rekna for kjønnsdiskriminerande eller sexistiske. Normalt tyder det at nokon oppfattar desse orda som kvinnediskriminerande. Nokre finn stadig nye slike ord. Sist ute er det engelske ordet «feisty». Eg veit ikkje heilt kva den beste omsetjinga til norsk er, men ordet ser ut til å ha ei meining i skjeringspunktet mellom direkte, kranglevoren og energisk. Vel, det er alså Downtown Abbey-skodespelarinna Daisy Lewis som ikkje vil bli kalla «feisty». Ifølgje The Telegraph ser hovudgrunnen ut til å vera at ordet blir brukt om kvinner, men ikkje om menn.

Dermed har ein av kommentatorane i konservative The Telegraph laga ei miniordbok over negative ord som blir brukt om kvinner, men i liten grad om menn. Det er blitt artig lesestoff. Avisa oppmodar samstundes andre om å senda inn fleire slike ord som blir brukt mot kvinner, og ordboka veks. Mind your tongue, med andre ord. Eller: Vær forsiktig lille munn hva du sier.

Sidan det ikkje berre er kvinner som av og til har behov for å synast synd på seg sjølv, har eg tenkt å gje ei hjelpande hand her. Nedanfor kjem ei lita ordbok over norske ord - først negative ord som berre eller vanlegvis blir nytta om menn, og deretter negative ord som berre eller vanlegvis blir nytta om kvinner.

Mennene først denne gongen.

Bajas. Har knapt høyrt dette ordet om kvinner, og kan for så vidt skjøna det.

Fjompenisse. Vanlegvis nytta om menn.

Gap. Eit flott ord, men kanskje ikkje så vanleg i bruk lenger. Nynorskordboka utlegg det som «tosk, narr», eller «uvørding; flåkjeft, slarvar; skjemtegauk, speloppmakar». Sjå til å få det inn att i dagleg bruk før det sjøldauar.

Gris, gjerne gammal. Det er sjeldan å høyra at ei kvinne blir samanlikna med ein gris (no er det sikkert mange som har gode forklaringar på kvifor det er slik..). Og aldri har eg høyrt ei kvinne bli omtala som gammal gris. Som kjent er referansen til høg alder her ikkje først og fremst brukt for å seia noko om klokskap og livsvisdom.

Knark. Kan sikkert definerast på litt ulike måtar, men du ønskjer han neppe som næraste granne.

Laban. Skriv seg frå eit bibelsk mannsnamn, og blir i følgje Nynorskordboka brukt om «slapp, uvørden fyr, lømmel».

Pusling. Liten og vesal fyr, som ikkje heilt blir teken på alvor.

Rundbrennar. Berre brukt om menn.

Skrue. Dette er ein luring og ein snodig fyr. Han er gjerne litt vrang og har ein god del av knarken i seg. Til no har eg aldri høyrt om ei kvinne at ho «var ein god skrue».

Slask, slaur, slamp. Eit heilt knippe sla-ord, vanlegvis reserverte for menn.

Svekling. Ofte brukt nedsetjande om svake og umandige vesen av hannkjønn. Sjeldan om kvinner.

Så til kvinnene.

Hespetre. Usympatisk dame dette, og ei som ein helst vil sleppa å ha så mykje med å gjera.

Hurpe. Lite pent ord, og berre brukt om kvinner.

Hyse. Det stemmer, ordet blir brukt om ein fisk i torskeslekta. Men det blir òg nytta som skjellsord om kvinner, sjølv om det kanskje ikkje er så vanleg i denne tydinga.

Kjeftesmelle. Sjølvforklarande ord. Neppe brukt om menn.

Megge. Lite fin karakteristikk av kvinne. Ordet rakkar ned på både kropp og vesen.

Rossmor. Dialektord, og ikkje særleg vanleg. Slik eg kjenner det, vert ordet brukt om ei morsk og myndig kvinne. Kanskje ei som blir oppfatta som for dominerande og «mandig» etter god skikk og bruk?

Skrulle. Skrullete kvinne.

Sugge. Lite fint dette ordet, brukt om stor og tjukk kvinne.

Eg tvilar ikkje på at det er eit litt ulikt preg på negative «kvinneord» og ditto «mannsord». Inntrykket mitt er at kroppsfokuset er annleis, og kanskje sterkare, når det gjeld kvinner. Men negative kjønnsspesifikke karakteristikkar er ikkje eineståande for kvinner. Det finst haugevis av slike ord og uttrykk om menn òg.

Forresten finst det òg positivt ladde ord som er knytte til kjønn. Eg må tilstå at dei negative er lettare å finna. Men om ein mann blir «pundus» brukt for å fortelja at han har tyngde og autoritet, og at han er ein person som blir lytta til. Eg veit ikkje om så mange kvinner ville lika å høyra at dei har pondus. Motsett er «sterke kvinner» brukt svært mykje og i positiv meining. Ordet «sterk mann» har ein dårlegare ettersmak.